Türk sineması ve tiyatrosunun unutulmaz isimlerinden Dondurmam Gaymak filminin Ali Ustası, sevgili ağabeyim Turan Özdemir’in kişisel kütüphanesi, oğlu Ozan Özdemir tarafından Mabolla Kitap Kulübü’ne bağışlandı. Bu anlamlı bağış, yalnızca bir arşiv devrinin ötesinde bir sanatçının düşünce dünyasının, okuma alışkanlıklarının ve entelektüel birikiminin kamusal alana açılması olarak dikkat çekiyor.
Bir Oyuncunun İzleri
Bilindiği gibi Dondurmam Gaymak filmindeki “Ali Usta” karakteriyle geniş kitlelerin hafızasında yer edinen Turan Özdemir, bu filmdeki performansıyla 13. Altın Koza Film Festivali’nde “En İyi Erkek Oyuncu” ödülüne layık görülmüştü. Yönetmenliğini ve senaryosunu Akdeniz yüzlü sinemanın usta yönetmeni Yüksel Aksu’nun yaptığı Muğla’da çekilen film, yerel hikâyelerin evrensel bir dile kavuştuğu önemli yapımlar arasında yerini aldı. Sekiz yıl önce hayatını kaybeden Turan Özdemir’in son yıllarda kütüphanesi ise şimdi yeni bir yaşam alanı buluyor. Mabolla Kitap Kulübü bünyesinde kurulacak kütüphanede, Turan Özdemir’e ait özel bir bölüm oluşturulacak. Bu bölüm, yalnızca kitaplardan oluşan bir koleksiyon olmasının yanında bir sanatçının dünyaya nasıl baktığını gösteren bir izlek sunacak.
“Oku-Bırak” ile Kolektif Bir Hafıza
Oğul Ozan Özdemir, bağışın ardındaki düşünceyi şu sözlerle ifade ediyor: “Babamın son zamanlarda okuduğu kitapları halka kazandırmak istiyoruz. Mabolla’da ‘oku-bırak’ yöntemiyle bu kitaplar dolaşıma girecek. Bu çok değerli arşivin herkesle buluşmasını önemsiyoruz.” Bu yaklaşım, klasik kütüphane anlayışının ötesine geçerek katılımcı bir kültür modeli öneriyor. Okuyucuların kitapları alıp okuduktan sonra yeniden dolaşıma sokacağı sistem, hem paylaşım kültürünü güçlendirecek hem de Turan Özdemir’in okuma mirasını canlı tutacak.
Yaşayan Bir Kültür Projesi
Mabolla Kitap Kulübü’nde kurulacak kütüphane, bir anma mekânı olmanın yanında aynı zamanda yaşayan bir kültür projesi olma iddiası taşıyor. Projenin ilerleyen aşamalarında vatandaşların da kitap bağışlarıyla bu kolektif kütüphaneye katkı sunması bekleniyor. Böylece Turan Özdemir’in kişisel arşivi, bireysel bir birikim olmaktan çıkarak toplumsal bir değere dönüşecek. Bilindiği gibi Menteşe Belediyesi, geçtiğimiz yıllarda etkinlik salonlarından birine; “Turan Özdemir Sahnesi” adını vermişti. Kitap bağışıyla Turan Özdemir’in adı, bu kez sahnede ya da perdede değil, kitap rafları arasında, okuyucuların zihninde ve yeni kuşakların keşif yolculuğunda yaşamayı sürdürecek.
Turan Özdemir’i Tanımak
Yaşamımın bir bölümü canım İzmir’de geçti. Kordon boyunda, Liman Restoran’da, Levantür’de, Bonzai’de, Pasaport’ta, İzmir Sineması’nda, Veysel Çıkmazı’nda, Karşıyaka vapurunda, Kilise Caddesi’nde, Bornova Sokağı’nda… Hayatın aktığı o sokaklarda, o masalarda, o yolculuklarda en yakınımda hep Turan Özdemir vardı. İzmir’in kendine has ritmiyle geçen o maceralı yılların ardından, hayat bizi bu kez bir sinema perdesinde yeniden buluşturdu. Yüksel Aksu’nun sabrı ve Turan Özdemir’in desteği olmasaydı, “Komünist Mustafa” olarak o hikâyenin içinde yer almayacaktım. Beni o dünyaya, o hikâyeye, o kadraja dahil eden şey biraz dostluk, biraz ısrar, ama en çok da inançtı. Şimdi, onca hatıranın üzerine bir yenisini daha ekliyoruz. Turan Özdemir’in düşünce dünyasını şekillendiren kitaplar, Mabolla Kitap Kulübü’nde okurlarla buluşmaya hazırlanıyor. Bu bağışı birikimin ve hayatla kurulan ilişkinin paylaşılması olarak görmek gerekir.
Altı Çizili Satırları Okumak
Bu anlamlı adımda kapılarını açan Mabolla ailesine; Gökhan, Began ve Berhan Çağlav’a içten teşekkürlerimi sunuyorum. Kitapları ise, o rafların sessiz ama en sadık yol arkadaşı, Mabolla kitaplığının kelebeği Meltem Kötek’e teslim ediyoruz. Belki bir gün o kitaplardan birini eline alan biri, bir sayfanın arasında Turan Özdemir’in izine rastlayacak, altı çizili satırları daha dikkatli okuyacak. Bir cümlede onun sesini duyacak, bir satırda onun bakışını hissedecek. Ve o an, bir sanatçının aslında hiç gitmediğini anlayacak. Çünkü bazı insanlar sahneden iner, perdeden çekilir… ama kelimelerin arasında yaşamaya devam eder.
Ozan Özdemir gibi ben de bu işin bir parçası olmaktan dolayı çok mutluyum…
